Leren
Promptgids
Een prompt is simpelweg wat je typt tegen ChatGPT. Je hebt geen speciale trucjes nodig voor een goede prompt, alleen dezelfde details die je aan een bekwame collega zou geven die niets van je situatie weet.
Een eenvoudige methode: taak, context, indeling, kaders
De meeste matige antwoorden komen door prompts die een van vier dingen missen. Je hebt ze niet altijd alle vier nodig, maar ze even langslopen kost maar een paar seconden.
Taak
Wat je gedaan wilt hebben, geformuleerd als een actie: schrijf, vat samen, vergelijk, leg uit, herstel, plan. Eén hoofdtaak per prompt werkt het best.
Context
De achtergrond die het model niet kan raden: voor wie het antwoord is, waarom je het nodig hebt, wat je al hebt geprobeerd en het materiaal om mee te werken.
Indeling
De vorm van het antwoord: een lijst, een tabel, een e-mail, drie opties, een stappenplan, een aantal woorden.
Kaders
Wat vermeden of behouden moet worden: toon, leesniveau, zaken die niet mogen veranderen, feiten die het niet mag verzinnen.
Hier is de methode in één prompt. Elke zin behandelt een onderdeel.
Schrijf een kort berichtje aan mijn buren met de vraag of het na 23:00 uur wat rustiger kan. We wonen in een klein appartementencomplex en kunnen het goed met elkaar vinden, dus houd het vriendelijk. Geef me twee versies van elk minder dan 80 woorden. Klink niet boos en noem geen namen.
Voor en na
Hetzelfde verzoek, eerst zoals mensen het vaak typen en daarna met de ontbrekende details toegevoegd. De betere prompts zijn langer, maar ze besparen je meerdere correctierondes.
Een e-mail
Vaag
Schrijf een e-mail waarin je om een terugbetaling vraagt.
Duidelijk
Schrijf een beleefde, maar duidelijke e-mail naar een webshop waarin je om een terugbetaling vraagt. Ik heb op 2 september een jas teruggestuurd en na drie weken nog geen geld ontvangen. Bestelnummer: [nummer]. Houd het onder de 120 woorden en vraag om een reactie binnen 7 dagen.
Wat er veranderde: Voegt de feiten, de toon, een lengte en een duidelijk verzoek toe.
Een onderwerp uitleggen
Vaag
Leg inflatie uit.
Duidelijk
Leg inflatie uit aan een 14-jarige in ongeveer 150 woorden. Gebruik één voorbeeld uit de dagelijkse boodschappen en sluit af met één zin over waarom centrale banken de rente verhogen.
Wat er veranderde: Bepaalt de lezer, de lengte en wat het antwoord moet bevatten.
Ideeën
Vaag
Geef me verjaardagsideeën.
Duidelijk
Bedenk 5 ideeën voor de 60e verjaardag van mijn vader. Hij houdt van tuinieren en geschiedenis, houdt niet van verrassingen, en het budget is ongeveer 150 euro. Toon ze in een tabel met het idee, de kosten en waarom hij het leuk zou vinden.
Wat er veranderde: Beschrijft de persoon, het budget en het gewenste format.
Vervolgtechnieken
Het gesprek maakt deel uit van de prompt. Met deze vervolgvragen maak je van een eerste antwoord precies wat je nodig hebt.
Vraag om een specifieke aanpassing
In plaats van opnieuw te beginnen, geef je precies aan wat er moet veranderen. Noem het onderdeel en de gewenste wijziging.
Behoud de opbouw, maar maak de tweede alinea korter en vervang de vaktermen door alledaagse woorden.
Laat ChatGPT jou vragen stellen
Weet je niet zeker welke details van belang zijn? Vraag ChatGPT dan eerst om verduidelijking. Handig voor plannen, sollicitaties en persoonlijke situaties.
Stel mij, voordat je antwoordt, maximaal 5 vragen die je helpen een beter antwoord te geven. Stel ze allemaal tegelijk.
Laat een voorbeeld zien
Eén voorbeeld van de gewenste stijl of opzet werkt vaak beter dan een lange uitleg.
Schrijf nog drie productomschrijvingen in dezelfde stijl en lengte als dit voorbeeld: [plak voorbeeld]
Laat het model zijn eigen antwoord controleren
Een tweede blik haalt er vaak fouten, ontbrekende stappen of niet-onderbouwde beweringen uit.
Kijk nog eens kritisch naar je vorige antwoord. Noem alles wat mogelijk onjuist, onduidelijk of onvolledig is, en geef me daarna een verbeterde versie.
Vraag om meerdere opties
Is er geen eenduidig antwoord? Vraag dan om een paar verschillende versies en kies of combineer daaruit.
Geef me drie verschillende versies: één formele, één vriendelijke en één heel korte.
Wat redeneermodellen veranderen
Redeneermodellen nemen extra de tijd om een probleem te analyseren voordat ze antwoorden. Ze zijn sterker in wiskunde, logica, planning en taken met meerdere stappen, en hebben minder aansturing nodig over hóé ze moeten denken.
Bij deze modellen kun je instructies zoals 'denk stap voor stap' weglaten. Focus liever op een duidelijk doel, volledige informatie en hoe je het resultaat beoordeelt. Lange lijsten met regels over de methode maken het antwoord vaak slechter in plaats van beter.
- Geef het doel en de succescriteria duidelijk aan, bijvoorbeeld: het plan moet binnen een budget van 500 euro passen.
- Deel alle relevante feiten direct vooraf in plaats van verspreid over losse berichtjes.
- Vraag om het uiteindelijke antwoord met een korte toelichting, in plaats van de volledige gedachtegang.
- Gebruik voor snelle alledaagse taken een vlotter model, zoals dat in de gratis chat op deze site. Bewaar redeneermodellen voor vraagstukken die er echt om vragen.
De gratis chat op deze site
Checklist voor je op verzenden klikt
Loop dit lijstje even na wanneer een antwoord er echt toe doet.
- Is de opdracht duidelijk, met één duidelijke hoofdtaak?
- Heb ik vermeld voor wie het antwoord is?
- Heb ik het materiaal geplakt in plaats van het te omschrijven?
- Heb ik om een format en lengte gevraagd?
- Heb ik aangegeven wat vermeden moet worden of wat niet mag veranderen?
- Heb ik privégegevens zoals wachtwoorden, ID-nummers en adressen verwijderd?
- Controleer ik de feiten, cijfers en bronnen in het antwoord?
Vragen
Moet ik hele lange prompts schrijven?
Nee. Voeg details toe waar het antwoord van afhangt. Een prompt van twee zinnen met de juiste context werkt vaak beter dan een lange vol algemene regels.
Helpt het om beleefd te zijn tegen ChatGPT?
Beleefdheid kan geen kwaad, maar duidelijkheid is veel belangrijker. Focus op wat je nodig hebt, de context en het gewenste format.
Moet ik ChatGPT vragen zich als expert te gedragen?
Een rol kan helpen om de toon en het niveau te bepalen, bijvoorbeeld door te vragen zich te gedragen als een geduldige wiskundedocent. Het geeft het model echter geen kennis die het niet heeft, dus controleer altijd de feiten.
Waarom krijg ik telkens een ander antwoord?
Het model kiest woorden met een zekere willekeur, waardoor dezelfde prompt tot andere formuleringen kan leiden. Heb je consistentie nodig? Geef dan een duidelijk format en een voorbeeld mee.
Kan ik goede prompts hergebruiken?
Ja. Bewaar prompts die goed werken in een notitie en vervang telkens de details tussen vierkante haken, net zoals bij de templates in onze handleidingen.
Breng het in de praktijk
Elke handleiding bevat kant-en-klare templates die deze methode volgen.
- Zo vat je tekst samen met ChatGPTArtikelen, rapporten, vergadernotities en lange e-mailthreads.
- Tekst vertalen met ChatGPTE-mails, documenten en berichten met de juiste toon.
- Hoe je een cv schrijft met ChatGPTSterkere opsommingstekens en een versie voor elke vacature.
- Een taal leren met ChatGPTGespreksoefening, correcties en woordenschat.
Probeer de methode nu uit
Open de gratis chat en vraag om hulp bij het verbeteren van een prompt.